संविधानसभा, २०७२ साल असाेज ३ गतेबाट नेपालकाे संविधानकाे व्यवस्था अनुसार व्यवस्थापिका-संसदमा रूपान्तरण भएकाे छ ।


    कार्यक्षेत्र

    यस अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध तथा श्रम समितिको कार्यक्षेत्रभित्र पर्ने मन्त्रालयहरुको कार्यविभाजन नेपाल सरकार (कार्यविभाजन) नियमावली, २०६९ ले यस प्रकार गरेको देखिन्छः

    अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध तथा श्रम समिति

    ­

    समिति परिचय

    सरकारलाई व्यवस्थापिका–संसदप्रति उत्तरदायी र जवाफदेही बनाउन सरकारबाट भए गरेका काम कारबाहीको अनुगमन र मूल्याङ्कन गरी आवश्यक निर्देशन वा राय सल्लाह दिन व्यवस्थापिका–संसदमा विभिन्न ११    वटा विषयगत समितिहरु गठन गरिएको छ । तीमध्ये अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध तथा श्रम समिति पनि एक हो । यस समितिको कार्यक्षेत्र अन्तर्गत देहायबमोजिमका मन्त्रालयहरु रहेको छः

    - परराष्ट्र मन्त्रालय,

    - श्रम तथा रोजगार मन्त्रालय,

    - संस्कृति पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालय ।

     

    विषयगत समितिको काम, कर्तव्य र अधिकार

    - समितिको काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय बमोजिम हुने कुरा संविधानसभा (व्यवस्थापिका–संसद कार्यसञ्चालन) नियमावली, २०७० मा उल्लेख छ ।

    (क) मन्त्रालय, विभाग र अन्तर्गतका निकायहरूका नीति तथा कार्यक्रम, स्रोत परिचालन, व्यवस्थापन र अरू यस्तै क्रियाकलापको मूल्यांकन गरी सम्बन्धित निकायलाई आवश्यक निर्देशन दिने र समुचित टिप्पणी, सिफारिस र निर्देशन सहितको वार्षिक प्रतिवेदन सभामा पेश गर्ने,

    (ख) मन्त्रालय, विभाग र अन्तर्गतका निकायहरूको राजस्व र व्यय सम्बन्धी अनुमानको जाँच गरी वार्षिक अनुमान तयार गर्ने तरीका, वार्षिक अनुमानमा निहित नीतिको सट्टा अपनाउन सकिने वैकल्पिक नीति र वार्षिक अनुमानमा रहेको रकममा के कति किफायत गर्न सकिन्छ भन्ने सम्बन्धमा सम्बन्धित निकायलाई आवश्यक निर्देशन दिने र आफ्नो राय सहितको वार्षिक प्रतिवेदन सभामा पेश गर्ने,

    (ग) मन्त्रिपरिषद्का सदस्यहरूले सरकारको तर्पmबाट सभामा समय–समयमा दिएका आश्वासनहरूलाई पूरा गर्न नेपाल सरकारद्वारा के–कस्ता कदमहरू उठाइएका छन् सो सम्बन्धमा अध्ययन गरी सम्बन्धित निकायलाई आवश्यक निर्देशन दिने र सभामा प्रतिवेदन पेश गर्ने,

    (घ) विषयसँग सम्बन्धित सरकारी निकायको सार्वजनिक सम्पत्तिको हिनामिना भए, नभएको अध्ययन, अनुगमन र मूल्यांकन गरी आवश्यक निर्देशन दिने र सभामा प्रतिवेदन पेश गर्ने,

    (ङ) सरकारद्वारा प्रचलित ऐन, नियम अनुरुप भए गरेका काम कारबाहीबारे छलफल गरी सम्बन्धित निकायलाई आवश्यक निर्देशन दिने,

    (च) सरकारद्वारा समय–समयमा गठन हुने छानविन आयोग/समिति र जाँचबुझ आयोग/समितिहरुद्वारा प्रस्तुत प्रतिवेदन कार्यान्वयनको अनुगमन गरी सम्बन्धित निकायलाई आवश्यक राय, सल्लाह र निर्देशनदिने,

    (छ) सभाले सुम्पेको अन्यकामगर्ने,

    (ज) समितिको सिफारिसमा सभामुखबाट अनुमोदित बजेट र कार्यक्रमको अधीनमा रही आफ्नो कार्यक्रम सञ्चालनगर्ने, र

    (झ) माथि उल्लिखित खण्डहरू बमोजिम कार्य सम्पादन गर्दा सम्बन्धित मन्त्रालय तथा विभागका प्रतिनिधिहरू र आवश्यक परे तत् तत् विषयका विशेषज्ञहरूसँग समेत विचारको आदान–प्रदानगर्ने

    - समितिको कार्य सम्पादनको सिलसिलामा समितिका सदस्यहरुले सभामुखको पूर्व स्वीकृतीलिई आवश्यक स्थानको भ्रमण गर्न सक्ने।

    - विषयगत समितिहरुले आफ्नो कार्यक्षेत्र अन्तर्गतको जिम्मेवारी सु–व्यवस्थित ढंगले वहन गर्ने सन्दर्भमा आवश्यक कार्यविधि र कार्यतालिका बनाई लागू गर्न सक्ने ।

    - समितिले सभामा प्रस्तुत गर्नु पर्ने वार्षिक प्रतिवेदनहरू वार्षिक अनुमान पेश हुनु अगावै र अरू प्रतिवेदनहरू जुनसुकै समयमा प्रस्तुत गर्न सक्ने ।